Tehlikeli madde işaretleri, hava, kara, deniz ve tren yolu taşımacılığında kullanılan ve uluslararası kabul edilmiş, toksin, yanıcı, patlayıcı ve parlayıcı türden katı, sıvı ve gaz halde bulunan maddelerin tümü için sınıflandırılmış işaretlerdir. 2918 sayılı Trafik Yönetmeliğine, Karayolları üzerinden tehlikeli madde taşımacılığı yapan araçlarda bu işaretleri zorunlu kılmıştır. Üdy belgesi eğitimi alan kursiyerler aşağıdaki tehlikeli madde işaretlerini bilmeleri gerekiyor.
Tehlikeli madde işaretleri, maddelerin fiziksel durum ve kimyasal özelliklerine göre 9 sınıfta gruplandırılır ve bu dokuz sınıf kendi içlerinde numaralandırılmıştır. Tehlikeli madde sınıfları şu şekildedir:
Sınıf 1 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 1. Kitle Halinde Birden Patlayan: Büyük patlamaya sebep olabilecek ve kitlesel zarar verebilecek tehlikeli maddeler sınıfındadır.
Sınıf 1.1 Kitle Halinde Birden Patlayan ve Parça Fırlatan: Bu işaretler, Sınıf 1’e benzer özellikte bulunan ancak patlarken parça fırlatan tehlikeli maddeleri kapsar.
Sınıf 1.3 Alevli patlayıcılar: Bu tip sınıf maddeler, patlayıcı etkisinin yanında alev çıkarma tehlikesi içeren maddelerdir.
Sınıf 1.4 Düşük zarar veren patlayıcılar: Çevresindekiler için bir zarar verme ihtimali olmasa da bulunduğu ortamda patlama riski olan maddeleri kapsar.
Sınıf 1.5 Zor patlayan kitle halindeki patlayıcılar: Bu maddelerin dışarıdan bir etkiye maruz kalmadan patlaması zordur ancak kitlesel hasara sebep olurlar.
Sınıf 2 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 2.1 Yanıcı gazlar: Normal hava koşulları altında gaz halinde bulunan ve ancak 14.7 psi basınca maruz kaldıklarında parlama riski olan gazlardır.
Sınıf 2.2 Yanıcı olmayan zehirsiz gazlar: Basınca dayanıklı, sıvı hale getirilmiş gazlardır.
Sınıf 2.3 Zehirli gazlar: Soluması sakıncalı olan zehirli gazla sınıfıdır.
Sınıf 3 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 3 Yanıcı sıvılar: Sıvı haldeki yanıcı maddeleri içerir.
Sınıf 4 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 4.1 Yanıcı katılar: Sürtünme ve elektriklenme gibi durumlarda tutuşabilecek yanıcı katılar sınıfıdır.
Sınıf 4.2 Kendiliğinden yanabilen katılar: Hava ile temas ettiğinde parlama riski oluşturan ve özel taşıma koşulları gerektiren maddeler sınıfında yer alır.
Sınıf 4.3 Suyla temas etmemesi gereken maddeler: Su ile temas ettiğinde tutuşma ihtimali olan katı maddelerdir.
Sınıf 5 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 5.1 Oksitleyici maddeler: yanıcı olmayan ancak oksitlediği maddelerin tutuşmasına sebep olabilecek maddelerdir.
Sınıf 5.2 Organik oksitler: Isı gerektiren ve ısı gerektirmeyen türde iki maddeyi kapsar.
Sınıf 6 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 6.1 Toksin maddeler: Yutulması, solunması ve temas etmesi sakıncalı olan zehirli maddelerdir.
Sınıf 6.2 Mikroplu maddeler: İnsanlara ve diğer canlı varlıklara hastalık bulaştırabilecek maddeler sınıfını kapsar.
Sınıf 7 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 7 Radyoaktif maddeler: Taşıması için özel tedbir ve belge gerektiren tehlikeli bir maddedir.
Sınıf 8 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 8 Aşındırıcı maddeler: Aşındırıcı buhar ve sis üretebilen, insan derisi dahil birçok şeyi eritebilme özelliği olan madde türevleridir.
Sınıf 9 Tehlikeli Madde Sınıfı
Sınıf 9 Diğer tehlikeli maddeler: Tehlikeli madde sınıfında değerlendirebilecek ancak diğer sınıflar arasında yer almayan maddeleri kapsar.
Tehlikeli madde sınıfına giren bu maddeler, standart boyutlarda işaretlenmiş etiketler yardımıyla, taşıma yapan araçlarda bilgilendirme amacıyla bulundurması zorunludur.
Bizi Twitter da takip edebilirsiniz.
